Một giáo sư tự do chủ nghĩa nói về bình đẳng - Lenin

Một giáo sư tự do chủ nghĩa nói về bình đẳng - Lênin

   Ngài giáo sư tự do chủ nghĩa Tu-gan - Ba-ra-nốp-xki đã mở cuộc tấn công vào chủ nghĩa xã hội. Lần này, ông ta đề cập đến vấn đề không phải về mặt kinh tế - chính trị, mà về mặt lập luận chung về sự bình đẳng (có lẽ ngài giáo sư cho rằng những lập luận chung ấy thích hợp hơn với phạm vi những cuộc tọa đàm về vấn đề triết học - tôn giáo mà ông ta đã có dịp phát biểu ý kiến?).

   Ngài Tu-gan tuyên bố: "Nếu coi chủ nghĩa xã hội không phải là một lý luận kinh tế, mà là một lý tưởng về cuộc sống, thì không còn nghi ngờ gì nữa, nó sẽ gắn liền với lý tưởng bình đẳng, mà bình đẳng là một khái niệm... không thể rút ra từ kinh nghiệm cũng như từ lý trí".

   Đó là lập luận của một học giả thuộc phái tự do, nhắc lại những luận cứ quá nhàm tai và cũ rích nói rằng kinh nghiệm và lý trí đã chứng minh rõ ràng là con người không bình đẳng, nhưng chủ nghĩa xã hội thì lại xây dựng lý tưởng của nó trên sự bình đẳng. Như vậy, các bạn thấy, chủ nghĩa xã hội là một điều phi lý, mâu thuẫn với kinh nghiệm và lý trí, vân vân!

   Ngài Tu-gan lắp lại một thủ đoạn cũ của bọn phản động: trước tiên xuyên tạc chủ nghĩa xã hội, gán cho chủ nghĩa xã hội những điều phi lý, sau đó bác bỏ một cách thắng lợi những điều phi lý ấy. Khi người ta nói rằng kinh nghiệm và lý trí đã chứng minh là con người không bình đẳng, thì người ta quan niệm bình đẳng là bình đẳng về tài năng hoặc là sự ngang nhau về thể lực và trí lực của con người.

   Đương nhiên, theo ý nghĩa đó mà nói thì con người là không bình đẳng. Bất cứ một người nào có lý trí và bất cứ một người xã hội chủ nghĩa nào cũng không quên điều đó. Nhưng một sự bình đẳng như vậy không có liên quan gì với chủ nghĩa xã hội cả. Nếu ngài Tu-gan tuyệt đối không biết suy nghĩ, nhưng dù sao thì ông ta cũng biết đọc, và chỉ cần ông ta cầm đến cuốn sách nổi tiếng mà Phri-đrích Ăng-ghen – một trong những người sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học – đã viết để chống Đuy-rinh, thì ngài Tu-gan có thể đọc thấy trong ấy lời giải thích đặc biệt nói rằng thật là ngu ngốc nếu quan niệm sự bình đẳng trong lĩnh vực kinh tế là một cái gì khác chứ không phải là sự thủ tiêu giai cấp. Nhưng khi các ngài giáo sư nhúng tay vào việc bác bỏ chủ nghĩa xã hội thì người ta không biết cái làm cho người ta ngạc nhiên nhất là cái gì: sự đần độn của họ hay sư ngu xuẩn của họ, hay là sự bất lương của họ.

   Cần phải bắt đầu từ những điều sơ đẳng, vì chúng ta gặp phải ngài Tu-gan.

   Những người dân chủ - xã hội hiểu bình đẳng, trong lĩnh vực chính trị, là bình đẳng về quyền lợi, và trong lĩnh vực kinh tế, như đã nói, là sự thủ tiêu giai cấp. Còn thực hiện sự bình đẳng của loài người theo ý nghĩa bình đẳng về sức lực và tài năng (thể lực và trí lực) thì những người xã hội chủ nghĩa không nghĩ đến. 

   Sự bình đẳng về quyền lợi chính là cái yêu sách đòi phải có những quyền lợi chính trị như nhau cho tất cả mọi công dân của quốc gia, đến một tuổi nhất định và không bị đần độn thuộc loại thông thường hoặc loại các giáo sư tự do chủ nghĩa. Kẻ đầu tiên nêu lên yêu sách này hoàn toàn không phải là những người xã hội chủ nghĩa, cũng không phải là giai cấp vô sản, mà là giai cấp tư sản. Kinh nghiệm lịch sử của tất cả các nước trên thế giới mà mọi người đều biết đã chứng minh điều đó, và ngài Tu-gan cũng có thể dễ dàng hiểu điều đó, nếu ông ta không dẫn chứng "kinh nghiệm" chỉ nhằm mục đích lừa bịp sinh viên và công nhân, và chỉ nhằm mục đích làm vui lòng những kẻ nắm giữ chính quyền bằng cách "thủ tiêu" chủ nghĩa xã hội.

   Giai cấp tư sản đã nêu lên yêu sách bình đẳng về quyền lợi cho tất cả các công dân trong quá trình đấu tranh chống những đặc quyền về đẳng cấp, có tính chất trung cổ, phong kiến, nông nô. Ở Nga, chẳng hạn, khác hẳn với ở Mỹ, ở Thụy Sĩ, v. v., những đặc quyền của bọn quý tộc, cho đến nay, vẫn được duy trì trong toàn bộ đời sống chính trị, trong những cuộc bầu cử Hội đồng nhà nước và bầu cử Đu-ma, trong chính quyền địa phương, trong thuế khóa và trong nhiều lĩnh vực khác.

   Dù một người ít minh mẫn, ít kiến thức cũng có thể hiểu được rằng, nếu tách riêng từng người một, thì những người thuộc đẳng cấp quý tộc không bình đẳng về thể lực và trí lực, cũng giống như những người thuộc đẳng cấp nông dân, đẳng cấp "phải nộp thuế", "bình dân", "hạ lưu", hay "không có đặc quyền" không bình đẳng với nhau. Nhưng tất cả bọn quý tộc đều bình đẳng về quyền lợi, còn tất cả nông dân đều bình đẳng trong việc không có quyền lợi. 

   Ngài giáo sư tự do chủ nghĩa có học vấn Tu-gan bây giờ đã nắm được sự khác nhau giữa bình đẳng về quyền lợi và bình đẳng về sức lực và tài năng chưa?

   Bây giờ chúng ta nói đến sự bình đẳng về mặt kinh tế. Ở Hợp chúng quốc Mỹ cũng như ở các nước tiên tiến khác, không còn những đặc quyền trung cổ nữa. Mọi công dân đều bình đẳng về mặt quyền lợi chính trị. Nhưng họ có bình đẳng về địa vị của họ trong nền sản xuất xã hội không?

– Không, thưa ngài Tu-gan, họ không bình đẳng. Những người này có ruộng đất, công xưởng, tư bản và sống bằng lao động không công của công nhân; – họ là một thiểu số ít ỏi. Những người khác, cụ thể là đại đa số quần chúng dân cư, không có một tí tư liệu sản xuất nào và chỉ sống bằng cách bán sức lao động của họ; đó là những người vô sản.

   Ở Hợp chúng quốc Mỹ không có bọn quý tộc, còn tư sản và vô sản thì có những quyền lợi chính trị bình đẳng. Nhưng họ không bình đẳng về địa vị giai cấp: những người này, giai cấp những nhà tư bản, có tư liệu sản xuất và sống bằng lao động không công của công nhân; những người khác, giai cấp công nhân làm thuê, giai cấp vô sản, không có tư liệu sản xuất và sống bằng cách bán sức lao động của họ ra thị trường.

   Thủ tiêu giai cấp có nghĩa là làm cho tất cả mọi công dân đều có địa vị ngang nhau đối với những tư liệu sản xuất của toàn thể xã hội, có nghĩa là tất cả mọi công dân đều có quyền làm việc ngang nhau với những tư liệu sản xuất xã hội, trên ruộng đất thuộc về xã hội, trong công xưởng thuộc về xã hội, vân vân.

   Việc giải thích xem chủ nghĩa xã hội là gì, đó là một việc cần thiết để soi sáng cho ngài giáo sư tự do chủ nghĩa có học vấn Tu-gan, và bây giờ thì có lẽ với sự cố gắng, ông ta sẽ hiểu rằng nếu nhận thức rằng xã hội xã hội chủ nghĩa thực hiện một sự bình đẳng về sức lực và tài năng con người, thì đó là một điều ngu xuẩn.

   Nói vắn tắt: khi những người xã hội chủ nghĩa nói tới bình đẳng thì họ hiểu rằng đó luôn luôn là sự bình đẳng xã hội, bình đẳng về địa vị xã hội, chứ quyết không phải là sự bình đẳng về thể lực và trí lực của cá nhân.

   Bạn đọc có lẽ sẽ băn khoăn tự hỏi tại sao một giáo sư tự do chủ nghĩa có học vấn lại có thể quên những chân lý sơ đẳng ấy, những chân lý mà bất cứ người nào đã đọc qua một cuốn sách trình bày quan điểm của chủ nghĩa xã hội, cũng hiểu được. Câu trả lời rất giản đơn: những đặc điểm cá nhân của các giáo sư ngày nay là như sau: trong bọn họ thậm chí có cả những người ngu xuẩn hiếm có như Tu-gan. Nhưng trong xã hội tư sản, địa vị xã hội của các giáo sư là như thế này: chỉ có những người bán rẻ khoa học để phục vụ lợi ích của tư bản, chỉ có những người ưng thuận dùng những lời ngu ngốc hoang đường nhất, những câu hồ đồ và nhảm nhí vô sỉ nhất để chống lại những người xã hội chủ nghĩa, mới có thể được cất nhắc lên chức vụ ấy. Giai cấp tư sản bỏ qua cho các giáo sư tất cả những điều đó, chỉ cần họ tiến hành "thủ tiêu" chủ nghĩa xã hội.

"Con đường sự thật", số 33, ngày 11 tháng Ba 1914

Nguồn: Lênin toàn tập, tập 24